BADANIE ABI

ABI – Kluczowy Wskaźnik w Diagnostyce Miażdżycy Tętnic Obwodowych

Miażdżyca zarostowa tętnic obwodowych (PAD – Peripheral Artery Disease) jest jednym z najczęstszych i najbardziej niedocenianych schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Wczesne wykrycie PAD ma kluczowe znaczenie dla prewencji poważnych powikłań, takich jak zawał serca, udar mózgu czy amputacja kończyny. Jednym z najprostszych i najdokładniejszych narzędzi diagnostycznych wykorzystywanych w ocenie ukrwienia kończyn dolnych jest wskaźnik kostkowo-ramienny (ABI – Ankle-Brachial Index).

 

Czym jest wskaźnik ABI i dlaczego jest tak ważny?

Wskaźnik ABI to stosunek ciśnienia skurczowego mierzonego na tętnicy kostkowej (kostka) do ciśnienia skurczowego na tętnicy ramiennej (ramię). Jest to badanie całkowicie nieinwazyjne, szybkie i tanie, a jednocześnie niezwykle cenne w ocenie zdrowia naczyń.

 

Prawidłowe wartości ABI mieszczą się w przedziale 0,9 – 1,15:

  • ABI < 0,9 wskazuje na niedokrwienie kończyn dolnych, co sugeruje obecność miażdżycy.
  • ABI < 0,5 oznacza zaawansowaną niedrożność i wysokie ryzyko martwicy tkanek.
  • ABI > 1,3 może sugerować sztywność naczyń, często występującą u pacjentów z cukrzycą.

 

 

Ze względu na swoją wysoką czułość i swoistość (odpowiednio 95% i 100%), pomiar ABI jest rekomendowany jako pierwsze badanie przesiewowe w grupach podwyższonego ryzyka, takich jak:

✔ Osoby powyżej 50. roku życia z cukrzycą

✔ Osoby powyżej 65. roku życia

✔ Palenie tytoniu, nadciśnienie, hiperlipidemia

✔ Osoby z bólem nóg podczas chodzenia (chromanie przestankowe)

ABI jako standard w diagnostyce miażdżycy.

PAD długo może przebiegać bezobjawowo, dlatego u wielu osób choroba nie jest diagnozowana aż do momentu wystąpienia poważnych komplikacji. ABI pozwala na wykrycie problemu na bardzo wczesnym etapie, jeszcze zanim pojawią się pierwsze dolegliwości.

 

Kiedy warto wykonać badanie ABI?

  • Przy podejrzeniu miażdżycy kończyn dolnych – zwłaszcza jeśli występują bóle nóg podczas chodzenia.
  • U pacjentów z cukrzycą – ABI pozwala wykryć cukrzycową chorobę naczyń na długo przed pojawieniem się powikłań.
  • U osób po 50. roku życia z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
  • Jako element oceny układu krążenia – w połączeniu z innymi badaniami może pomóc w prognozowaniu ryzyka zawału serca i udaru.

Zalety metody ABI.

  1. Nieinwazyjność i bezpieczeństwo – badanie polega jedynie na pomiarze ciśnienia w kończynach.
  2. Precyzja – dzięki odpowiednim normom, wynik daje jednoznaczne informacje o stanie naczyń.
  3. Możliwość zastosowania w każdej grupie pacjentów – zarówno u osób z objawami PAD, jak i w badaniach przesiewowych.
  4. Brak potrzeby specjalnego przygotowania – pacjent nie musi być na czczo, nie ma ograniczeń dotyczących stosowanych leków.
  5. Dostępność – ABI może być wykonane w większości gabinetów kardiologicznych i angiologicznych.

ABI jako część nowoczesnej diagnostyki naczyniowej.

ABI jest podstawowym, ale nie jedynym narzędziem w ocenie drożności naczyń. W przypadku podejrzenia zaawansowanej choroby tętnic, lekarz może zlecić dodatkowe badania, takie jak:

✔ USG Doppler tętnic kończyn dolnych – ocenia przepływ krwi i stopień zwężenia naczyń.

✔ Angiografia tomografii komputerowej (CTA) lub rezonansu magnetycznego (MRA) – pozwala na szczegółową wizualizację tętnic.

✔ Testy wysiłkowe ABI – pomagają ocenić rezerwę krążeniową u pacjentów z chromaniem przestankowym.

 

Podsumowanie

Wskaźnik ABI jest nieocenionym narzędziem w diagnostyce chorób naczyń – prostym, szybkim i niezwykle skutecznym w identyfikacji miażdżycy tętnic obwodowych. Dzięki jego zastosowaniu można wcześnie wykryć niedokrwienie kończyn dolnych, co pozwala na wdrożenie skutecznych metod leczenia i zapobieganie poważnym powikłaniom.

ABI powinno stać się rutynowym badaniem w grupach podwyższonego ryzyka, a jego regularne stosowanie może pomóc w zmniejszeniu liczby amputacji, udarów mózgu i zawałów serca. Współczesna kardiologia nie może ignorować roli tego wskaźnika – jego znaczenie w ocenie zdrowia naczyń obwodowych jest kluczowe dla przyszłości medycyny naczyniowej.

 

 

 

 

 

 

 

Źródła:

1.Hirsch AT, Haskal ZJ, Hertzer NR, et al. ACC/AHA 2005 Guidelines for the Management of Patients With Peripheral Arterial Disease (PAD). Circulation 2006;113(11):e463-654.

2. Aboyans V, Ricco JB, et al. 2017 ESC Guidelines on the Diagnosis and Treatment of Peripheral Arterial Diseases. European Heart Journal 2018;39(9):763-816.

3. McDermott MM, Guralnik JM, et al. Ankle-Brachial Index and Mortality Risk in Patients With Peripheral Artery Disease. JAMA 2020;324(9):892-902.